ابراهيم عاملي ( موثق )

191

تفسير عاملي ( فارسي )

بمعنى نعمت است ، يعنى بعد از آنكه خدا بيوسف انعام كرد كه او را نجات دهد ، و « امه » بمعنى فراموشى نيز قرائت شده است ، و مقصود اين است كه از پس فراموشى او را به ياد آورد . « مِمَّا تُحْصِنُونَ » 48 بيضاوى : يعنى آنچه براى تخم و كشت نگاه ميداريد . « يُغاثُ النَّاسُ » 49 ابو الفتوح : كلمه ى « يغاث » ممكن است از غوث باشد بمعنى آسايش از پس سختى ، و يا بمعنى فريادرسى مثل اغاثه ، و يا از « غيث » بمعنى باران باشد . « وَفِيه يَعْصِرُونَ » 29 مجمع : اين جمله و آنچه در جلو جزء تمام يك آيه است از گفتار يوسف است . كه خواب پادشاه نبوده است و بعلم پيغمبرى از آن اطَّلاع داده است ، و ابن عبّاس گفته است : يعنى انگور و زيتون و ديگر ميوه ها كه در سال فراوانى آب آنها را مىگيرند ، و هم نقل كرده‌اند : يعنى ميدوشند كه كنايه است از فراوانى علف و زيادى شير حيوانات . ابو الفتوح : ممكن است اين جمله از « عصرة » بمعنى التجاء و پناهندگى باشد و مقصود نجات و آسودگى است مانند آنكه پناهنده شده است و خود را آسوده كرده است . مجمع : در كتاب علىّ بن ابراهيم از امام صادق عليه السّلام نقل شده است : مردى حضور على عليه السّلام اين جمله را خواند « يعصرون » با فتح ياء و كسر صاد آن حضرت فرمود : چه چيز را ميفشارند مگر ميخواهند شراب بسازند ؟ عرض كرد : چه جور بخوانم ؟ فرمود : « يعصرون » با ضمّ ياء و فتح صاد يعنى پس از خشك سالى ، باران فراوان بر آنها مىبارد ، و بلخى گفته است : اين گفته هاى يوسف و تشريح خواب پادشاه مىفهماند اين عقيده غلط است كه خواب را هرطور اوّل تعبير كردند نتيجه و درستى آن همان است زيرا علماء و غيبگوهاى دربار آن را دروغ و خيال باطل دانستند و اگر آن سخن درست بود يوسف چنين تعبير نمىكرد و نتيجه نمودار نمىشد .